Chapter 6 (Balbharati) · Class 5 Maharashtra SSC · MCQ Test

Data Handling (माहिती हाताळणी) MCQ Test — Class 5 Maharashtra SSC

Practice 10 multiple-choice questions with instant answer reveal and explanations.

Data Handling (माहिती हाताळणी) — MCQ Questions

1माहिती (Data) म्हणजे काय?

A.A) फक्त संख्यांचा समूह
B.B) गोळा केलेली तथ्ये आणि आकडेवारी
C.C) केवळ चित्रे आणि नकाशे
D.D) गणिताचे सूत्र किंवा नियम
Show Answer+

Answer: B) गोळा केलेली तथ्ये आणि आकडेवारी

Hint: माहिती म्हणजे विशिष्ट उद्देशासाठी जमा केलेली कोणतीही माहिती किंवा आकडेवारी.

Solution:

माहिती (Data) म्हणजे विशिष्ट उद्देशासाठी गोळा केलेली तथ्ये, आकडेवारी, निरीक्षणे किंवा इतर संबंधित माहिती होय.

हे संख्या, शब्द, मोजमाप, निरीक्षणे किंवा वस्तूंचे वर्णन असू शकते.

2आपण माहिती (Data) का गोळा करतो?

A.A) फक्त वेळ घालवण्यासाठी
B.B) निर्णय घेण्यासाठी किंवा निष्कर्षांवर पोहोचण्यासाठी
C.C) केवळ चित्रे काढण्यासाठी
D.D) संख्या पाठ करण्यासाठी
Show Answer+

Answer: B) निर्णय घेण्यासाठी किंवा निष्कर्षांवर पोहोचण्यासाठी

Hint: आपण माहिती जमा करतो जेणेकरून आपल्याला काहीतरी समजून घेता येईल किंवा काहीतरी ठरवता येईल.

Solution:

माहिती गोळा करण्याचा मुख्य उद्देश म्हणजे विशिष्ट परिस्थितीबद्दल अधिक समजून घेणे, नमुने ओळखणे आणि त्या आधारे योग्य निर्णय घेणे किंवा निष्कर्ष काढणे.

उदाहरणार्थ, वर्गातील विद्यार्थ्यांचे आवडते खेळ जाणून घेतल्यास, शिक्षकाला क्रीडा दिनासाठी खेळांची योजना आखण्यास मदत होईल.

3एका वर्गातील विद्यार्थ्यांच्या आवडत्या रंगांची माहिती गोळा करण्यासाठी कोणती पद्धत सर्वात योग्य राहील?

A.A) विद्यार्थ्यांचे वजन करणे
B.B) विद्यार्थ्यांचे निरीक्षण करणे
C.C) प्रत्येक विद्यार्थ्याला त्याचा आवडता रंग विचारणे
D.D) मोजपट्टी वापरणे
Show Answer+

Answer: C) प्रत्येक विद्यार्थ्याला त्याचा आवडता रंग विचारणे

Hint: एखाद्या व्यक्तीच्या आवडीबद्दल माहिती गोळा करण्यासाठी, त्यांना थेट विचारणे हा सर्वात प्रभावी मार्ग असतो.

Solution:

विद्यार्थ्यांच्या आवडत्या रंगांची माहिती गोळा करण्यासाठी, त्यांना थेट प्रश्न विचारणे ही सर्वात योग्य पद्धत आहे.

इतर पर्याय (वजन करणे, निरीक्षण करणे, मोजपट्टी वापरणे) आवडत्या रंगांची माहिती मिळवण्यासाठी उपयुक्त नाहीत.

4एका दुकानात 7 लाल पेन्सिल, 5 निळ्या पेन्सिल आणि 8 हिरव्या पेन्सिल आहेत. दुकानात एकूण किती पेन्सिल आहेत?

A.A) 15
B.B) 18
C.C) 20
D.D) 25
Show Answer+

Answer: C) 20

Hint: एकूण संख्या शोधण्यासाठी, सर्व प्रकारच्या पेन्सिलची संख्या एकत्र करा.

Solution:

लाल पेन्सिलची संख्या = 7

निळ्या पेन्सिलची संख्या = 5

हिरव्या पेन्सिलची संख्या = 8

एकूण पेन्सिल = 7 + 5 + 8 = 20

5एका चित्रालेखामध्ये (Pictograph), 1 फुलाचे चित्र 10 फुलांना दर्शवते. याला काय म्हणतात?

A.A) शीर्षक
B.B) प्रमाण (Scale) किंवा खुण
C.C) आकडेवारी
D.D) सारणी
Show Answer+

Answer: B) प्रमाण (Scale) किंवा खुण

Hint: जेव्हा एक चित्र अनेक वस्तू दर्शवते, तेव्हा त्या संबंधाला काय म्हणतात याचा विचार करा.

Solution:

चित्रालेखामध्ये, एक चित्र किती वस्तू दर्शवते हे सांगणाऱ्या माहितीला 'प्रमाण' (Scale) किंवा 'खुण' (Key) असे म्हणतात.

यामुळे चित्रालेखातील माहितीचा अर्थ लावणे सोपे होते.

6एका बागेत 15 गुलाब आहेत. जर 1 फुलाचे चित्र 3 गुलाबांना दर्शवत असेल, तर चित्रालेखामध्ये किती फुलांची चित्रे काढावी लागतील?

A.A) 3
B.B) 5
C.C) 15
D.D) 45
Show Answer+

Answer: B) 5

Hint: एकूण गुलाबांची संख्या एका चित्राने दर्शवलेल्या गुलाबांच्या संख्येने भागा.

Solution:

एकूण गुलाबांची संख्या = 15

1 फुलाचे चित्र दर्शवते = 3 गुलाब

आवश्यक चित्रांची संख्या = एकूण गुलाबांची संख्या ÷ एका चित्राने दर्शवलेले गुलाब

आवश्यक चित्रांची संख्या = 15 ÷ 3 = 5

7एका चित्रालेखानुसार, 1 गाडीचे चित्र 5 गाड्यांना दर्शवते. जर एका गावात 6 गाडीचे चित्रे असतील, तर त्या गावात एकूण किती गाड्या आहेत?

A.A) 5
B.B) 6
C.C) 11
D.D) 30
Show Answer+

Answer: D) 30

Hint: प्रत्येक चित्राचे मूल्य आणि चित्रांची एकूण संख्या यांचा गुणाकार करा.

Solution:

1 गाडीचे चित्र दर्शवते = 5 गाड्या

चित्रांची एकूण संख्या = 6

गावातील एकूण गाड्या = चित्रांची संख्या × एका चित्राचे मूल्य

गावातील एकूण गाड्या = 6 × 5 = 30

8एका चित्रालेखामध्ये, 1 सफरचंदाचे चित्र 2 सफरचंद दर्शवते. जर अनिताकडे 4 सफरचंदाचे चित्रे असतील आणि प्रियाकडे 7 सफरचंदाचे चित्रे असतील, तर प्रियाकडे अनितापेक्षा किती जास्त सफरचंद आहेत?

A.A) 3
B.B) 6
C.C) 7
D.D) 14
Show Answer+

Answer: B) 6

Hint: प्रथम दोघांकडे असलेले एकूण सफरचंद शोधा आणि नंतर त्यांची वजाबाकी करा.

Solution:

1 सफरचंदाचे चित्र = 2 सफरचंद

अनिताकडे असलेले सफरचंद = 4 चित्रे × 2 सफरचंद/चित्र = 8 सफरचंद

प्रियाकडे असलेले सफरचंद = 7 चित्रे × 2 सफरचंद/चित्र = 14 सफरचंद

प्रियाकडे अनितापेक्षा जास्त असलेले सफरचंद = 14 - 8 = 6 सफरचंद

9एका चित्रालेखामध्ये, 1 पुस्तकाचे चित्र 5 पुस्तकांना दर्शवते. जर शाळेच्या ग्रंथालयात मराठीची 25 पुस्तके असतील, तर चित्रालेखामध्ये मराठी पुस्तकांसाठी किती चित्रे असतील?

A.A) 25
B.B) 5
C.C) 10
D.D) 125
Show Answer+

Answer: B) 5

Hint: एकूण पुस्तकांची संख्या एका चित्राने दर्शवलेल्या पुस्तकांच्या संख्येने भागा.

Solution:

एकूण मराठी पुस्तके = 25

1 पुस्तकाचे चित्र दर्शवते = 5 पुस्तके

चित्रांची आवश्यक संख्या = एकूण पुस्तके ÷ एका चित्राने दर्शवलेली पुस्तके

चित्रांची आवश्यक संख्या = 25 ÷ 5 = 5

10खूप मोठ्या प्रमाणात माहिती दर्शवण्यासाठी चित्रालेखापेक्षा दंडलेख (Bar Graph) अधिक योग्य का असतो?

A.A) दंडलेख अधिक रंगीत असतो
B.B) दंडलेख काढायला सोपा असतो
C.C) दंडलेखात मोठ्या संख्या अधिक स्पष्टपणे आणि अचूकपणे दर्शवता येतात
D.D) चित्रालेखात फक्त चित्रे असतात
Show Answer+

Answer: C) दंडलेखात मोठ्या संख्या अधिक स्पष्टपणे आणि अचूकपणे दर्शवता येतात

Hint: मोठ्या संख्या दर्शवण्यासाठी चित्रालेखामध्ये खूप चित्रे काढावी लागतात, ज्यामुळे तो गुंतागुंतीचा होऊ शकतो. दंडलेखाचा विचार करा.

Solution:

चित्रालेखात मोठ्या संख्या दर्शवण्यासाठी खूप जास्त चित्रे काढावी लागतात, ज्यामुळे तो गुंतागुंतीचा आणि वाचायला कठीण होऊ शकतो.

दंडलेखात, उंची किंवा लांबीच्या पट्ट्या वापरल्या जातात, ज्यामुळे मोठ्या संख्या अधिक स्पष्टपणे आणि अचूकपणे दर्शवता येतात, विशेषतः जेव्हा संख्यांमध्ये मोठा फरक असतो.

Want more questions?

Practice 60+ questions with AI-powered doubt clearing and step-by-step solutions.

Practice More

Tips for Data Handling (माहिती हाताळणी) MCQs

  • 1Read each question carefully and identify what is being asked before looking at the options.
  • 2Try to solve the problem mentally or on paper first, then match your answer with the options.
  • 3Use elimination — rule out clearly wrong options to improve your chances even when unsure.
  • 4Check units, signs, and edge cases — these are common traps in Data Handling (माहिती हाताळणी) MCQs.
  • 5Review your mistakes after completing the test to build lasting understanding.

Master Data Handling (माहिती हाताळणी) on SparkEd

Go beyond MCQs. Practice at three difficulty levels with instant feedback, solutions, and an AI coach to clear every doubt.

Start Practising

SparkEd Maths offers free MCQ tests for Class 1-10 across 7 education boards. All questions are aligned to the 2025-26 syllabus with step-by-step solutions and AI-powered doubt clearing.