Chapter 5 (Balbharati) · Class 5 Maharashtra SSC · MCQ Test

Geometry (भूमिती) MCQ Test — Class 5 Maharashtra SSC

Practice 10 multiple-choice questions with instant answer reveal and explanations.

Geometry (भूमिती) — MCQ Questions

1खालीलपैकी 'बिंदू' (Point) कशास म्हणतात?

A.A. लांब वक्र रेषा
B.B. जाड सरळ रेषा
C.C. अचूक स्थान दर्शवणारे लहान ठिपका
D.D. दोन रेषांना जोडणारा भाग
Show Answer+

Answer: C. अचूक स्थान दर्शवणारे लहान ठिपका

Hint: बिंदू हे भूमितीतील सर्वात मूलभूत घटक आहे. ते एका विशिष्ट जागेचे प्रतिनिधित्व करते.

Solution:

भूमितीमध्ये, बिंदू हे कोणत्याही लांबी, रुंदी किंवा जाडी नसलेले एक अचूक स्थान दर्शवणारे लहान ठिपका असते.

ते फक्त एक जागा दर्शवते आणि त्याला आकार नसतो.

2रेषाखंडाला (Line Segment) किती अंत्यबिंदू (endpoints) असतात?

A.A. 0
B.B. 1
C.C. 2
D.D. अनेक
Show Answer+

Answer: C. 2

Hint: रेषाखंड म्हणजे रेषेचा असा भाग ज्याला निश्चित लांबी असते. याचा अर्थ त्याचे टोक निश्चित असते.

Solution:

रेषाखंड हा रेषेचा एक भाग असतो ज्याला दोन निश्चित अंत्यबिंदू असतात.

या दोन अंत्यबिंदूंमुळे रेषाखंडाची लांबी मोजता येते.

3किरण (Ray) म्हणजे काय?

A.A. दोन्ही दिशांना अमर्याद विस्तारणारी रेषा
B.B. दोन अंत्यबिंदू असलेली रेषा
C.C. एका अंत्यबिंदूतून सुरू होऊन एका दिशेने अमर्याद विस्तारणारी रेषा
D.D. वक्र रेषा
Show Answer+

Answer: C. एका अंत्यबिंदूतून सुरू होऊन एका दिशेने अमर्याद विस्तारणारी रेषा

Hint: सूर्यकिरण हे किरणाचे उत्तम उदाहरण आहे. ते एका बिंदूतून (सूर्यापासून) सुरू होऊन एकाच दिशेने जातात.

Solution:

किरण म्हणजे रेषेचा असा भाग ज्याला एक आरंभबिंदू (starting point) असतो आणि तो एका दिशेने अमर्यादपणे विस्तारतो.

त्याला फक्त एकच अंत्यबिंदू असतो आणि दुसऱ्या बाजूला बाण (arrow) असतो जो अमर्याद विस्ताराचे प्रतीक आहे.

4दोन किरणे एकाच आरंभबिंदूतून (common endpoint) निघाल्यास काय तयार होते?

A.A. रेषाखंड
B.B. किरण
C.C. कोन
D.D. बिंदू
Show Answer+

Answer: C. कोन

Hint: तुमच्या कंपासमधील दोन भुजा एकत्र आल्यावर काय तयार होते याचा विचार करा.

Solution:

जेव्हा दोन किरणे एकाच आरंभबिंदूतून सुरू होतात, तेव्हा त्या दोन किरणांनी तयार केलेल्या आकृतीला कोन (Angle) म्हणतात.

त्या आरंभबिंदूला कोनाचा शिरोबिंदू (Vertex) म्हणतात आणि किरणांना कोनाच्या भुजा (Arms) म्हणतात.

590° पेक्षा लहान असलेल्या कोनाला काय म्हणतात?

A.A. काटकोन
B.B. विशालकोन
C.C. लघुकोन
D.D. सरळकोन
Show Answer+

Answer: C. लघुकोन

Hint: जेव्हा कोन लहान असतो, तेव्हा त्याला 'लघु' असे विशेषण लागते.

Solution:

ज्या कोनाचे माप 0° पेक्षा जास्त आणि 90° पेक्षा कमी असते, त्याला लघुकोन (Acute Angle) म्हणतात.

उदाहरणार्थ, 30°, 45°, 60° हे सर्व लघुकोन आहेत.

690° मापाच्या कोनाला काय म्हणतात?

A.A. लघुकोन
B.B. विशालकोन
C.C. सरळकोन
D.D. काटकोन
Show Answer+

Answer: D. काटकोन

Hint: घड्याळातील 3 वाजता किंवा 9 वाजता मिनिट काटा आणि तास काटा यांच्यात कोणता कोन तयार होतो याचा विचार करा.

Solution:

ज्या कोनाचे माप बरोबर 90° असते, त्याला काटकोन (Right Angle) म्हणतात.

काटकोन हे अनेक भौमितिक आकृत्यांमध्ये (उदा. चौरस, आयत) आढळतो.

790° पेक्षा मोठा पण 180° पेक्षा लहान असलेल्या कोनाला काय म्हणतात?

A.A. लघुकोन
B.B. विशालकोन
C.C. काटकोन
D.D. सरळकोन
Show Answer+

Answer: B. विशालकोन

Hint: जेव्हा कोन मोठा असतो, तेव्हा त्याला 'विशाल' असे विशेषण लागते.

Solution:

ज्या कोनाचे माप 90° पेक्षा जास्त आणि 180° पेक्षा कमी असते, त्याला विशालकोन (Obtuse Angle) म्हणतात.

उदाहरणार्थ, 120°, 150° हे विशालकोन आहेत.

8सरळकोनाचे (Straight Angle) माप किती असते?

A.A. 90°
B.B. 180°
C.C. 360°
D.D. 0°
Show Answer+

Answer: B. 180°

Hint: एका सरळ रेषेवर तयार होणाऱ्या कोनाचे माप किती असते याचा विचार करा.

Solution:

जेव्हा दोन किरणे एकाच आरंभबिंदूतून निघून एकमेकांच्या विरुद्ध दिशेने जातात, तेव्हा एक सरळ रेषा तयार होते आणि या कोनाला सरळकोन म्हणतात.

सरळकोनाचे माप नेहमी 180° असते.

9खालीलपैकी कोणत्या रेषा एकमेकांना कधीही छेदत नाहीत आणि त्यांच्यातील अंतर नेहमी समान असते?

A.A. छेदणाऱ्या रेषा
B.B. समांतर रेषा
C.C. लंब रेषा
D.D. तिरप्या रेषा
Show Answer+

Answer: B. समांतर रेषा

Hint: रेल्वेचे रूळ हे कोणत्या प्रकारच्या रेषांचे उत्तम उदाहरण आहे याचा विचार करा.

Solution:

ज्या दोन रेषा एकाच प्रतलात असतात, पण एकमेकांना कितीही वाढवले तरी कधीही छेदत नाहीत आणि त्यांच्यातील लंब अंतर नेहमी समान राहते, त्यांना समांतर रेषा (Parallel Lines) म्हणतात.

10ज्या दोन रेषा एकमेकांना छेदून काटकोन (90°) तयार करतात, त्यांना काय म्हणतात?

A.A. समांतर रेषा
B.B. छेदणाऱ्या रेषा
C.C. लंब रेषा
D.D. वक्र रेषा
Show Answer+

Answer: C. लंब रेषा

Hint: घराच्या भिंती आणि जमिनीचा कोन कसा असतो याचा विचार करा.

Solution:

ज्या दोन रेषा एकमेकांना छेदतात आणि त्यांच्या छेदनबिंदूत 90° चा कोन (काटकोन) तयार होतो, त्यांना लंब रेषा (Perpendicular Lines) म्हणतात.

या रेषांना इंग्रजी 'T' अक्षरासारखे किंवा उलट 'T' अक्षरासारखे दर्शवले जाते.

Want more questions?

Practice 60+ questions with AI-powered doubt clearing and step-by-step solutions.

Practice More

Tips for Geometry (भूमिती) MCQs

  • 1Read each question carefully and identify what is being asked before looking at the options.
  • 2Try to solve the problem mentally or on paper first, then match your answer with the options.
  • 3Use elimination — rule out clearly wrong options to improve your chances even when unsure.
  • 4Check units, signs, and edge cases — these are common traps in Geometry (भूमिती) MCQs.
  • 5Review your mistakes after completing the test to build lasting understanding.

Master Geometry (भूमिती) on SparkEd

Go beyond MCQs. Practice at three difficulty levels with instant feedback, solutions, and an AI coach to clear every doubt.

Start Practising

SparkEd Maths offers free MCQ tests for Class 1-10 across 7 education boards. All questions are aligned to the 2025-26 syllabus with step-by-step solutions and AI-powered doubt clearing.