Chapter 1 (Balbharati) · Class 5 Maharashtra SSC · MCQ Test

Numbers and Operations (संख्या व क्रिया) MCQ Test — Class 5 Maharashtra SSC

Practice 10 multiple-choice questions with instant answer reveal and explanations.

Numbers and Operations (संख्या व क्रिया) — MCQ Questions

1खालीलपैकी कोणती संख्या 'पाच कोटी अठ्ठ्याहत्तर लाख चौदा हजार दोनशे तेरा' अशी वाचली जाते?

A.A) 5,78,14,213
B.B) 5,87,14,213
C.C) 5,78,41,213
D.D) 5,78,14,321
Show Answer+

Answer: A) 5,78,14,213

Hint: संख्येचे नाव वाचताना, प्रत्येक गट (कोटी, लाख, हजार, एकक) व्यवस्थित ओळखा. भारतीय संख्या लेखन पद्धती लक्षात ठेवा.

Solution:

दिलेल्या संख्या नावाचे गट पाडा: 'पाच कोटी', 'अठ्ठ्याहत्तर लाख', 'चौदा हजार', 'दोनशे तेरा'.

आता हे गट अंकात लिहा: 'पाच कोटी' म्हणजे 5,00,00,000; 'अठ्ठ्याहत्तर लाख' म्हणजे 78,00,000; 'चौदा हजार' म्हणजे 14,000; 'दोनशे तेरा' म्हणजे 213.

या सर्वांची बेरीज केल्यास 5,00,00,000 + 78,00,000 + 14,000 + 213 = 5,78,14,213 ही संख्या मिळते.

2संख्या 7,35,49,218 मध्ये '5' या अंकाची स्थानिक किंमत काय आहे?

A.A) 50,000
B.B) 5,00,000
C.C) 50,00,000
D.D) 5,000
Show Answer+

Answer: B) 5,00,000

Hint: संख्येतील प्रत्येक अंकाला त्याचे स्थान (एकक, दशक, शतक, हजार, दशहजार, लाख, दशलक्ष, कोटी) असते. '5' कोणत्या स्थानी आहे ते ओळखा.

Solution:

दिलेली संख्या 7,35,49,218 आहे.

संख्येतील प्रत्येक अंकाचे स्थान उजवीकडून डावीकडे मोजा: 8 (एकक), 1 (दशक), 2 (शतक), 9 (हजार), 4 (दशहजार), 5 (लाख), 3 (दशलक्ष), 7 (कोटी).

'5' हा अंक 'लाख' या स्थानी आहे. म्हणून त्याची स्थानिक किंमत 5 × 1,00,000 = 5,00,000 आहे.

3संख्या 4,06,257 चे विस्तारित रूप खालीलपैकी कोणते आहे?

A.A) 400000 + 6000 + 200 + 50 + 7
B.B) 400000 + 60000 + 2000 + 500 + 7
C.C) 400000 + 60000 + 200 + 50 + 7
D.D) 400000 + 6000 + 200 + 50 + 70
Show Answer+

Answer: A) 400000 + 6000 + 200 + 50 + 7

Hint: विस्तारित रूप म्हणजे प्रत्येक अंकाच्या स्थानिक किमतींची बेरीज. ज्या स्थानी '0' असतो, त्याची स्थानिक किंमत '0' असते.

Solution:

दिलेली संख्या 4,06,257 आहे.

प्रत्येक अंकाची स्थानिक किंमत काढा: 4 (लाख) = 4,00,000; 0 (दशहजार) = 0; 6 (हजार) = 6,000; 2 (शतक) = 200; 5 (दशक) = 50; 7 (एकक) = 7.

या स्थानिक किमतींची बेरीज केल्यास विस्तारित रूप मिळते: 4,00,000 + 0 + 6,000 + 200 + 50 + 7 = 4,00,000 + 6,000 + 200 + 50 + 7.

4खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे?

A.A) 8,76,543 < 8,76,453
B.B) 9,01,234 = 9,01,234
C.C) 1,23,456 > 1,23,465
D.D) 5,67,890 < 5,67,809
Show Answer+

Answer: B) 9,01,234 = 9,01,234

Hint: दोन संख्यांची तुलना करताना, डावीकडून उजवीकडे प्रत्येक अंकाची तुलना करा. जोपर्यंत भिन्न अंक मिळत नाही, तोपर्यंत तुलना करत रहा.

Solution:

पर्याय A ची तुलना करा: 8,76,543 आणि 8,76,453. हजारच्या स्थानी 5 > 4 आहे, म्हणून 8,76,543 > 8,76,453. विधान असत्य आहे.

पर्याय B ची तुलना करा: 9,01,234 आणि 9,01,234. दोन्ही संख्या सारख्याच आहेत, म्हणून 9,01,234 = 9,01,234. विधान सत्य आहे.

पर्याय C ची तुलना करा: 1,23,456 आणि 1,23,465. दशकच्या स्थानी 5 < 6 आहे, म्हणून 1,23,456 < 1,23,465. विधान असत्य आहे.

पर्याय D ची तुलना करा: 5,67,890 आणि 5,67,809. दशकच्या स्थानी 9 > 0 आहे, म्हणून 5,67,890 > 5,67,809. विधान असत्य आहे.

5अंक 2, 0, 5, 8, 3, 7 हे वापरून तयार होणारी सर्वात मोठी सहा अंकी संख्या कोणती आहे? (अंकांची पुनरावृत्ती करू नये.)

A.A) 8,75,320
B.B) 8,75,302
C.C) 7,85,320
D.D) 8,75,230
Show Answer+

Answer: A) 8,75,320

Hint: सर्वात मोठी संख्या बनवण्यासाठी, दिलेले अंक उतरत्या क्रमाने (मोठ्यापासून लहानापर्यंत) मांडा.

Solution:

दिलेले अंक आहेत: 2, 0, 5, 8, 3, 7.

सर्वात मोठी सहा अंकी संख्या बनवण्यासाठी, हे अंक उतरत्या क्रमाने (सर्वात मोठा अंक सर्वात डावीकडे) लिहा.

अंकांचा उतरता क्रम: 8, 7, 5, 3, 2, 0.

या क्रमाने अंक मांडल्यास, संख्या 8,75,320 मिळते.

6राजने 2,34,567 आणि 1,89,765 यांची बेरीज खालीलप्रमाणे केली. त्याच्या गणितातील चूक ओळखा: $$ \begin{array}{r} 2,34,567 \\ + 1,89,765 \\ \hline 3,24,332 \end{array} $$

A.A) त्याने एकक स्थानाची बेरीज चुकीची केली.
B.B) त्याने दशक स्थानाची बेरीज चुकीची केली.
C.C) त्याने हजार स्थानाची बेरीज करताना हातचा (carry-over) विचारात घेतला नाही.
D.D) त्याने लाख स्थानाची बेरीज करताना हातचा (carry-over) विचारात घेतला नाही.
Show Answer+

Answer: D) त्याने लाख स्थानाची बेरीज करताना हातचा (carry-over) विचारात घेतला नाही.

Hint: बेरीज करताना, प्रत्येक स्थानाची बेरीज काळजीपूर्वक करा आणि हातचा (carry-over) पुढील स्थानावर योग्यरित्या न्या.

Solution:

एकक स्थान: 7 + 5 = 12 (2 लिहा, 1 हातचा दशकावर).

दशक स्थान: 6 + 6 + 1 (हातचा) = 13 (3 लिहा, 1 हातचा शतकावर).

शतक स्थान: 5 + 7 + 1 (हातचा) = 13 (3 लिहा, 1 हातचा हजारावर).

हजार स्थान: 4 + 9 + 1 (हातचा) = 14 (4 लिहा, 1 हातचा दशहजारावर).

दशहजार स्थान: 3 + 8 + 1 (हातचा) = 12 (2 लिहा, 1 हातचा लाखावर).

लाख स्थान: 2 + 1 + 1 (हातचा) = 4. राजच्या गणितात त्याने 2 + 1 = 3 असे लिहिले आहे, म्हणजे त्याने दशहजार स्थानावरून आलेला 1 चा हातचा विचारात घेतला नाही.

7प्रियाकडे 5,00,000 रुपये होते. तिने 2,75,000 रुपये खर्च केले. तिच्याकडे किती रुपये शिल्लक राहिले? खालीलपैकी कोणते विधान वजाबाकीचे योग्य प्रतिनिधित्व करते?

A.A) 5,00,000 + 2,75,000
B.B) 5,00,000 - 2,75,000
C.C) 2,75,000 - 5,00,000
D.D) 5,00,000 × 2,75,000
Show Answer+

Answer: B) 5,00,000 - 2,75,000

Hint: जेव्हा एखाद्या रकमेतून काही भाग खर्च होतो किंवा कमी होतो, तेव्हा शिल्लक रक्कम काढण्यासाठी कोणती क्रिया वापरतात?

Solution:

प्रियाकडे एकूण रक्कम होती 5,00,000 रुपये.

तिने खर्च केलेली रक्कम 2,75,000 रुपये आहे.

शिल्लक रक्कम काढण्यासाठी, एकूण रकमेतून खर्च केलेली रक्कम वजा करावी लागते.

म्हणून, योग्य गणिती क्रिया 5,00,000 - 2,75,000 आहे.

8एका शहरात पुरुषांची संख्या 12,34,567, स्त्रियांची संख्या 11,23,456 आणि मुलांची संख्या 5,67,890 आहे. त्या शहराची एकूण लोकसंख्या किती आहे?

A.A) 29,25,913
B.B) 28,25,913
C.C) 29,15,913
D.D) 29,24,913
Show Answer+

Answer: A) 29,25,913

Hint: एकूण लोकसंख्या काढण्यासाठी, सर्व गटांमधील लोकांची संख्या एकत्र (बेरीज) करावी लागेल.

Solution:

पुरुषांची संख्या = 12,34,567

स्त्रियांची संख्या = 11,23,456

मुलांची संख्या = 5,67,890

एकूण लोकसंख्या = 12,34,567 + 11,23,456 + 5,67,890 = 29,25,913

9एका दूध डेअरीमध्ये एका दिवशी 3,45,678 लिटर दूध जमा झाले. त्यापैकी 2,12,345 लिटर दूध विकले गेले. तर डेअरीमध्ये किती लिटर दूध शिल्लक राहिले?

A.A) 1,33,333 लिटर
B.B) 1,33,332 लिटर
C.C) 1,23,333 लिटर
D.D) 1,33,233 लिटर
Show Answer+

Answer: A) 1,33,333 लिटर

Hint: शिल्लक दूध काढण्यासाठी, एकूण दुधातून विकलेले दूध वजा करा.

Solution:

जमा झालेले एकूण दूध = 3,45,678 लिटर.

विकले गेलेले दूध = 2,12,345 लिटर.

शिल्लक राहिलेले दूध = जमा झालेले दूध - विकले गेलेले दूध.

शिल्लक राहिलेले दूध = 3,45,678 - 2,12,345 = 1,33,333 लिटर.

10खालीलपैकी कोणते विधान '0' (शून्य) या अंकासाठी सत्य नाही?

A.A) कोणत्याही संख्येत 0 मिळवल्यास तीच संख्या मिळते.
B.B) कोणत्याही संख्येतून 0 वजा केल्यास तीच संख्या मिळते.
C.C) कोणत्याही संख्येला 0 ने गुणल्यास गुणाकार 0 येतो.
D.D) कोणत्याही संख्येला 0 ने भागल्यास भागाकार 0 येतो.
Show Answer+

Answer: D) कोणत्याही संख्येला 0 ने भागल्यास भागाकार 0 येतो.

Hint: शून्याशी संबंधित गणिती क्रियांचे नियम आठवा. विशेषतः भागाकाराचा नियम काय सांगतो?

Solution:

पर्याय A: 5 + 0 = 5. हे सत्य आहे.

पर्याय B: 5 - 0 = 5. हे सत्य आहे.

पर्याय C: 5 × 0 = 0. हे सत्य आहे.

पर्याय D: कोणत्याही संख्येला 0 ने भागणे (उदा. 5 ÷ 0) हे अपरिभाषित आहे (undefined). भागाकार 0 येत नाही. म्हणून हे विधान सत्य नाही.

Want more questions?

Practice 60+ questions with AI-powered doubt clearing and step-by-step solutions.

Practice More

Tips for Numbers and Operations (संख्या व क्रिया) MCQs

  • 1Read each question carefully and identify what is being asked before looking at the options.
  • 2Try to solve the problem mentally or on paper first, then match your answer with the options.
  • 3Use elimination — rule out clearly wrong options to improve your chances even when unsure.
  • 4Check units, signs, and edge cases — these are common traps in Numbers and Operations (संख्या व क्रिया) MCQs.
  • 5Review your mistakes after completing the test to build lasting understanding.

Master Numbers and Operations (संख्या व क्रिया) on SparkEd

Go beyond MCQs. Practice at three difficulty levels with instant feedback, solutions, and an AI coach to clear every doubt.

Start Practising

SparkEd Maths offers free MCQ tests for Class 1-10 across 7 education boards. All questions are aligned to the 2025-26 syllabus with step-by-step solutions and AI-powered doubt clearing.