Chapter 7 (Balbharati) · Class 5 Maharashtra SSC · MCQ Test
Patterns (नमुने) MCQ Test — Class 5 Maharashtra SSC
Practice 10 multiple-choice questions with instant answer reveal and explanations.
Patterns (नमुने) — MCQ Questions
1'2, 5, 8, 11, ____' या संख्या क्रमातील पुढील संख्या कोणती?
Show Answer+
Answer: 14
Hint: प्रत्येक पुढील संख्या मिळवण्यासाठी मागील संख्येत किती मिळवले आहे ते शोधा.
Solution:
पहिल्या दोन संख्यांमधील फरक 5 - 2 = 3 आहे.
पुढील संख्यांमधील फरक देखील 8 - 5 = 3 आणि 11 - 8 = 3 आहे.
याचा अर्थ प्रत्येक पुढील संख्या मागील संख्येत 3 मिळवून मिळते.
म्हणून, 11 नंतरची संख्या 11 + 3 = 14 असेल.
2'50, 45, 40, 35, ____' या संख्या क्रमातील पुढील संख्या कोणती?
Show Answer+
Answer: 30
Hint: प्रत्येक पुढील संख्या मिळवण्यासाठी मागील संख्येतून किती वजा केले आहे ते शोधा.
Solution:
पहिल्या दोन संख्यांमधील फरक 50 - 45 = 5 आहे.
पुढील संख्यांमधील फरक देखील 45 - 40 = 5 आणि 40 - 35 = 5 आहे.
याचा अर्थ प्रत्येक पुढील संख्या मागील संख्येतून 5 वजा करून मिळते.
म्हणून, 35 नंतरची संख्या 35 - 5 = 30 असेल.
3वर्तुळ, चौरस, त्रिकोण, वर्तुळ, चौरस, ____ या आकारांच्या नमुन्यातील पुढील आकार कोणता?
Show Answer+
Answer: त्रिकोण
Hint: या नमुन्यात आकारांचा कोणता गट पुन्हा पुन्हा येत आहे ते ओळखा.
Solution:
नमुन्यातील आकारांचा क्रम 'वर्तुळ, चौरस, त्रिकोण' असा आहे.
हा गट पुन्हा एकदा 'वर्तुळ, चौरस' असा आला आहे.
याचा अर्थ 'वर्तुळ, चौरस, त्रिकोण' हा गट पुन्हा पुन्हा येत आहे.
पुढील आकार या गटातील तिसरा आकार, म्हणजेच 'त्रिकोण' असेल.
4'3, 6, 12, 24, ____' या संख्या क्रमाचा नियम कोणता आहे?
Show Answer+
Answer: प्रत्येक संख्येला 2 ने गुणणे
Hint: संख्या कशा वाढत आहेत याचा विचार करा. फक्त मिळवून वाढत आहेत की गुणून वाढत आहेत?
Solution:
पहिल्या दोन संख्यांमधील संबंध पाहू: 6 हे 3 चे दुप्पट आहे (3 × 2 = 6).
पुढील संख्यांमधील संबंध पाहू: 12 हे 6 चे दुप्पट आहे (6 × 2 = 12).
त्यानंतर, 24 हे 12 चे दुप्पट आहे (12 × 2 = 24).
याचा अर्थ या क्रमातील प्रत्येक पुढील संख्या मागील संख्येला 2 ने गुणून मिळते.
5खालील चित्रात ठिपक्यांचा एक नमुना दिला आहे. पुढील चित्रात किती ठिपके असतील? (चित्र 1: 1 ठिपका, चित्र 2: 3 ठिपके, चित्र 3: 5 ठिपके)
Show Answer+
Answer: 7
Hint: प्रत्येक चित्रातील ठिपक्यांच्या संख्येत किती वाढ होत आहे ते पहा.
Solution:
पहिल्या चित्रात 1 ठिपका आहे.
दुसऱ्या चित्रात 3 ठिपके आहेत. (3 - 1 = 2)
तिसऱ्या चित्रात 5 ठिपके आहेत. (5 - 3 = 2)
याचा अर्थ प्रत्येक पुढील चित्रात मागील चित्रापेक्षा 2 ठिपके जास्त आहेत.
म्हणून, चौथ्या चित्रात 5 + 2 = 7 ठिपके असतील.
6प्रिया तिच्या बचतपेटीत पहिल्या दिवशी ₹10 टाकते. दुसऱ्या दिवशी ₹15, तिसऱ्या दिवशी ₹20 टाकते. हाच क्रम चालू राहिल्यास चौथ्या दिवशी ती किती रुपये टाकेल?
Show Answer+
Answer: ₹25
Hint: प्रिया दररोज किती रुपये जास्त टाकत आहे ते शोधा.
Solution:
पहिल्या दिवशी प्रियाने ₹10 टाकले.
दुसऱ्या दिवशी तिने ₹15 टाकले. (₹15 - ₹10 = ₹5 जास्त)
तिसऱ्या दिवशी तिने ₹20 टाकले. (₹20 - ₹15 = ₹5 जास्त)
याचा अर्थ प्रिया दररोज मागील दिवसापेक्षा ₹5 जास्त टाकत आहे.
म्हणून, चौथ्या दिवशी ती ₹20 + ₹5 = ₹25 टाकेल.
7खालीलपैकी कोणते विधान 'नमुना' (Pattern) या संकल्पनेचे सर्वोत्तम वर्णन करते?
Show Answer+
Answer: एक विशिष्ट नियमानुसार पुन्हा पुन्हा येणारा क्रम किंवा वाढ
Hint: नमुना म्हणजे केवळ काहीतरी पुन्हा येणे नव्हे, तर त्यात एक विशिष्ट नियम किंवा तर्क असतो.
Solution:
'फक्त संख्यांचा क्रम' हे अपूर्ण आहे कारण नमुने आकारांचे किंवा इतर गोष्टींचे देखील असू शकतात.
'फक्त आकारांचा क्रम' हे देखील अपूर्ण आहे कारण नमुने संख्यांचे किंवा इतर गोष्टींचे देखील असू शकतात.
'कोणत्याही क्रमाने मांडलेल्या वस्तू' हे चुकीचे आहे कारण नमुन्यात एक विशिष्ट क्रम किंवा नियम असतो.
'एक विशिष्ट नियमानुसार पुन्हा पुन्हा येणारा क्रम किंवा वाढ' हे नमुन्याचे सर्वात अचूक वर्णन आहे, कारण त्यात पुनरावृत्ती किंवा वाढ दोन्ही नियमानुसार होतात.
8गणेशने '1, 3, 5, 7, 9' हा संख्या क्रम पाहिला आणि सांगितले की, "या नमुन्याचा नियम 'प्रत्येक संख्येला 3 ने गुणणे' हा आहे." गणेशची चूक कोणती?
Show Answer+
Answer: त्याने नियम चुकीचा ओळखला आहे.
Hint: गणेशने सांगितलेला नियम प्रत्यक्षात या संख्या क्रमाला लागू होतो का ते तपासा.
Solution:
दिलेला संख्या क्रम आहे: 1, 3, 5, 7, 9.
गणेशने सांगितलेला नियम: 'प्रत्येक संख्येला 3 ने गुणणे'.
पहिल्या संख्येला 3 ने गुणल्यास: 1 × 3 = 3. (हे बरोबर आहे)
दुसऱ्या संख्येला 3 ने गुणल्यास: 3 × 3 = 9. पण क्रमातील पुढील संख्या 5 आहे, 9 नाही.
याचा अर्थ गणेशने ओळखलेला नियम या संख्या क्रमाला लागू होत नाही. या क्रमाचा खरा नियम 'प्रत्येक संख्येत 2 मिळवणे' हा आहे (1+2=3, 3+2=5, 5+2=7, 7+2=9).
म्हणून, गणेशने नियम चुकीचा ओळखला आहे.
9'10, 20, ____, 40, 50' या संख्या क्रमात रिकाम्या जागी कोणती संख्या येईल?
Show Answer+
Answer: 30
Hint: दिलेल्या संख्यांमधील संबंध ओळखा आणि तो संबंध रिकाम्या जागेसाठी वापरून पहा.
Solution:
दिलेल्या संख्या क्रम आहे: 10, 20, ____, 40, 50.
पहिल्या दोन संख्यांमधील फरक 20 - 10 = 10 आहे.
शेवटच्या दोन संख्यांमधील फरक 50 - 40 = 10 आहे.
याचा अर्थ या क्रमातील प्रत्येक पुढील संख्या मागील संख्येत 10 मिळवून मिळते.
म्हणून, 20 नंतरची संख्या 20 + 10 = 30 असेल.
30 नंतरची संख्या 30 + 10 = 40 आहे, जी क्रमात दिलेली आहे, म्हणजे आपला नियम बरोबर आहे.
10A, C, E, G, ____ या अक्षर क्रमातील पुढील अक्षर कोणते?
Show Answer+
Answer: I
Hint: इंग्रजी वर्णमालेतील अक्षरांच्या क्रमानुसार प्रत्येक पुढील अक्षर कसे मिळते ते पहा.
Solution:
पहिल्या दोन अक्षरांमधील संबंध: A नंतर B सोडून C आले आहे.
पुढील अक्षरांमधील संबंध: C नंतर D सोडून E आले आहे.
त्यानंतर, E नंतर F सोडून G आले आहे.
याचा अर्थ या क्रमात प्रत्येक पुढील अक्षर मिळवण्यासाठी मागील अक्षरानंतरचे एक अक्षर सोडले आहे.
म्हणून, G नंतर H सोडून पुढील अक्षर 'I' असेल.
Want more questions?
Practice 60+ questions with AI-powered doubt clearing and step-by-step solutions.
Tips for Patterns (नमुने) MCQs
- 1Read each question carefully and identify what is being asked before looking at the options.
- 2Try to solve the problem mentally or on paper first, then match your answer with the options.
- 3Use elimination — rule out clearly wrong options to improve your chances even when unsure.
- 4Check units, signs, and edge cases — these are common traps in Patterns (नमुने) MCQs.
- 5Review your mistakes after completing the test to build lasting understanding.
Master Patterns (नमुने) on SparkEd
Go beyond MCQs. Practice at three difficulty levels with instant feedback, solutions, and an AI coach to clear every doubt.
Start PractisingSparkEd Maths offers free MCQ tests for Class 1-10 across 7 education boards. All questions are aligned to the 2025-26 syllabus with step-by-step solutions and AI-powered doubt clearing.