Chapter 8 (Balbharati) · Class 6 Maharashtra SSC · MCQ Test
Area and Perimeter (क्षेत्रफळ आणि परिमिती) MCQ Test — Class 6 Maharashtra SSC
Practice 10 multiple-choice questions with instant answer reveal and explanations.
Area and Perimeter (क्षेत्रफळ आणि परिमिती) — MCQ Questions
1कोणत्याही बंद आकृतीच्या सर्व बाजूंनी केलेल्या लांबीच्या बेरजेला काय म्हणतात?
Show Answer+
Answer: B) परिमिती
Hint: परिमिती म्हणजे आकृतीची बाह्य सीमा किंवा कडांची एकूण लांबी.
Solution:
बंद आकृतीच्या सर्व बाजूंनी केलेल्या लांबीच्या बेरजेला 'परिमिती' असे म्हणतात.
उदाहरणार्थ, चौरसाची परिमिती त्याच्या चारही बाजूंनी मिळून बनलेली असते.
2सपाट पृष्ठभागावर वस्तूने व्यापलेल्या जागेला काय म्हणतात?
Show Answer+
Answer: D) क्षेत्रफळ
Hint: ही संकल्पना वस्तूने किती जागा व्यापली आहे हे दर्शवते, जसे की खोलीच्या जमिनीवर फरशी बसवण्यासाठी किती जागा आहे.
Solution:
सपाट पृष्ठभागावर वस्तूने व्यापलेल्या जागेला 'क्षेत्रफळ' असे म्हणतात.
क्षेत्रफळ नेहमी चौरस एककांमध्ये (उदा. चौ.सेमी, चौ.मी) मोजले जाते.
3विजयने एका आयताची लांबी 8 सेमी आणि रुंदी 5 सेमी असताना, त्याची 'परिमिती' $8 imes 5 = 40$ चौ.सेमी अशी काढली. विजयने कोणती चूक केली?
Show Answer+
Answer: A) त्याने परिमितीऐवजी क्षेत्रफळाचे सूत्र वापरले.
Hint: आयताच्या परिमितीचे सूत्र आणि क्षेत्रफळाचे सूत्र आठवा. परिमितीसाठी बेरीज वापरली जाते, तर क्षेत्रफळासाठी गुणाकार.
Solution:
आयताची लांबी 8 सेमी आणि रुंदी 5 सेमी दिली आहे.
आयताच्या परिमितीचे सूत्र $2 imes (\text{लांबी} + \text{रुंदी})$ हे आहे, तर क्षेत्रफळाचे सूत्र $\text{लांबी} \times \text{रुंदी}$ हे आहे.
विजयने $8 imes 5 = 40$ असे करून क्षेत्रफळाचे सूत्र वापरले, परिमितीचे नाही. परिमिती $2 \times (8+5) = 2 \times 13 = 26$ सेमी असायला हवी होती.
4खालीलपैकी कोणते विधान 'सत्य' आहे?
Show Answer+
Answer: C) समान परिमिती असलेल्या दोन वेगवेगळ्या आकारांच्या आकृतींचे क्षेत्रफळ भिन्न असू शकते.
Hint: वेगवेगळ्या आकारांच्या वस्तू घेऊन त्यांची परिमिती आणि क्षेत्रफळ कसे बदलते याचा विचार करा. उदाहरणार्थ, 12 सेमी परिमिती असलेल्या चौरस (3x3) आणि आयत (4x2) घ्या.
Solution:
विधान A असत्य आहे, कारण समान परिमिती असलेल्या आकृतींचे क्षेत्रफळ भिन्न असू शकते (उदा. 12 सेमी परिमिती असलेला 3x3 चौरस (क्षेत्रफळ 9 चौ.सेमी) आणि 4x2 आयत (क्षेत्रफळ 8 चौ.सेमी)).
विधान B असत्य आहे, कारण समान क्षेत्रफळ असलेल्या आकृतींची परिमिती समान असू शकते किंवा भिन्न असू शकते.
विधान C सत्य आहे. उदाहरणादाखल, 12 सेमी परिमिती असलेले 3 सेमी बाजूचा चौरस (क्षेत्रफळ 9 चौ.सेमी) आणि 4 सेमी लांब व 2 सेमी रुंद आयत (क्षेत्रफळ 8 चौ.सेमी) घ्या. या दोघांची परिमिती 12 सेमी असली तरी क्षेत्रफळ भिन्न आहे.
विधान D असत्य आहे, कारण क्षेत्रफळ आणि परिमितीची एकके भिन्न असल्याने त्यांची संख्यात्मक तुलना थेट करता येत नाही आणि ते लहान-मोठे असू शकतात.
5एका स्वयंपाकघराची लांबी 5 मीटर आणि रुंदी 4 मीटर आहे. जर प्रत्येक फरशी 1 मीटर $\times$ 1 मीटर मापाची असेल, तर स्वयंपाकघरात फरशी घालण्यासाठी किती फरशा लागतील?
Show Answer+
Answer: A) 20
Hint: प्रथम स्वयंपाकघराचे एकूण क्षेत्रफळ काढा, नंतर एका फरशीचे क्षेत्रफळ काढा. एकूण क्षेत्रफळाला एका फरशीच्या क्षेत्रफळाने भागा.
Solution:
स्वयंपाकघराचे क्षेत्रफळ = लांबी $\times$ रुंदी = $5 \text{ मीटर} \times 4 \text{ मीटर} = 20 \text{ चौ.मी.}$
एका फरशीचे क्षेत्रफळ = $1 \text{ मीटर} \times 1 \text{ मीटर} = 1 \text{ चौ.मी.}$
लागणाऱ्या फरशांची संख्या = (स्वयंपाकघराचे क्षेत्रफळ) / (एका फरशीचे क्षेत्रफळ) = $20 / 1 = 20$ फरशा.
6एका चौरसाची परिमिती 36 सेमी आहे, तर त्याच्या एका बाजूची लांबी किती आहे?
Show Answer+
Answer: B) 9 सेमी
Hint: चौरसाला चार समान बाजू असतात. त्याच्या परिमितीचे सूत्र आठवा: परिमिती = $4 \times$ बाजू.
Solution:
चौरसाच्या परिमितीचे सूत्र = $4 \times \text{बाजू}$.
दिलेली परिमिती 36 सेमी आहे. म्हणून, $36 = 4 \times \text{बाजू}$.
बाजूची लांबी काढण्यासाठी, $36 / 4 = 9 \text{ सेमी}$.
7एका मोठ्या मैदानाचे क्षेत्रफळ मोजण्यासाठी खालीलपैकी कोणते एकक वापरणे सर्वात योग्य ठरेल?
Show Answer+
Answer: D) चौ.मी (m²)
Hint: मोठ्या जागांसाठी क्षेत्रफळ मोजताना मोठ्या एककांचा वापर केला जातो.
Solution:
सेमी (cm) आणि मीटर (m) ही लांबी मोजण्याची एकके आहेत, क्षेत्रफळाची नाहीत.
चौ.सेमी (cm²) हे क्षेत्रफळाचे एकक असले तरी, ते लहान वस्तूंचे क्षेत्रफळ मोजण्यासाठी वापरतात.
चौ.मी (m²) हे क्षेत्रफळाचे एकक आहे आणि ते मोठ्या जागा किंवा मैदानांचे क्षेत्रफळ मोजण्यासाठी सर्वात योग्य आहे.
8एका आयताची लांबी 7 सेमी आणि रुंदी 3 सेमी आहे. एका चौरसाची बाजू 5 सेमी आहे. या दोन्ही आकृत्यांपैकी कोणाची परिमिती जास्त आहे?
Show Answer+
Answer: B) दोन्ही आकृत्यांची परिमिती समान आहे.
Hint: आयत आणि चौरस या दोन्हींच्या परिमितीचे सूत्र वापरून दोन्हीची परिमिती स्वतंत्रपणे काढा आणि नंतर तुलना करा.
Solution:
आयताची परिमिती = $2 \times (\text{लांबी} + \text{रुंदी}) = 2 \times (7 + 3) = 2 \times 10 = 20 \text{ सेमी}$.
चौरसाची परिमिती = $4 \times \text{बाजू} = 4 \times 5 = 20 \text{ सेमी}$.
दोन्ही आकृत्यांची परिमिती 20 सेमी असल्याने, त्या समान आहेत.
9एका आयताची परिमिती काढण्यासाठी खालीलपैकी कोणते सूत्र योग्य आहे?
Show Answer+
Answer: A) $2 \times (\text{लांबी} + \text{रुंदी})$
Hint: आयताला दोन लांबी आणि दोन रुंदीच्या बाजू असतात. परिमिती म्हणजे या सर्व बाजूंच्या लांबीची बेरीज.
Solution:
लांबी $\times$ रुंदी हे आयताच्या क्षेत्रफळाचे सूत्र आहे.
लांबी + रुंदी हे सूत्र अपूर्ण आहे, कारण यात फक्त दोन बाजूंची बेरीज आहे.
$2 \times (\text{लांबी} + \text{रुंदी})$ हे आयताच्या परिमितीचे योग्य सूत्र आहे, कारण आयतामध्ये दोन लांबीच्या बाजू आणि दोन रुंदीच्या बाजू असतात.
$4 \times$ बाजू हे चौरसाच्या परिमितीचे सूत्र आहे.
10एका आलेख कागदावर (graph paper) एक अनियमित आकृती काढली आहे. त्या आकृतीने 6 पूर्ण चौरस आणि 6 अर्धे चौरस व्यापले आहेत. जर प्रत्येक पूर्ण चौरसाचे क्षेत्रफळ 1 चौ.सेमी असेल, तर आकृतीचे एकूण क्षेत्रफळ किती?
Show Answer+
Answer: B) 9 चौ.सेमी
Hint: पूर्ण चौरसांनी व्यापलेले क्षेत्रफळ आणि अर्ध्या चौरसांनी व्यापलेले क्षेत्रफळ स्वतंत्रपणे मोजून त्यांची बेरीज करा.
Solution:
पूर्ण चौरसांनी व्यापलेले क्षेत्रफळ = $6 \text{ (पूर्ण चौरस)} \times 1 \text{ चौ.सेमी/चौरस} = 6 \text{ चौ.सेमी}$.
अर्ध्या चौरसांनी व्यापलेले क्षेत्रफळ = $6 \text{ (अर्धे चौरस)} \times 0.5 \text{ चौ.सेमी/चौरस} = 3 \text{ चौ.सेमी}$.
आकृतीचे एकूण क्षेत्रफळ = (पूर्ण चौरसांचे क्षेत्रफळ) + (अर्ध्या चौरसांचे क्षेत्रफळ) = $6 + 3 = 9 \text{ चौ.सेमी}$.
Want more questions?
Practice 60+ questions with AI-powered doubt clearing and step-by-step solutions.
Tips for Area and Perimeter (क्षेत्रफळ आणि परिमिती) MCQs
- 1Read each question carefully and identify what is being asked before looking at the options.
- 2Try to solve the problem mentally or on paper first, then match your answer with the options.
- 3Use elimination — rule out clearly wrong options to improve your chances even when unsure.
- 4Check units, signs, and edge cases — these are common traps in Area and Perimeter (क्षेत्रफळ आणि परिमिती) MCQs.
- 5Review your mistakes after completing the test to build lasting understanding.
Master Area and Perimeter (क्षेत्रफळ आणि परिमिती) on SparkEd
Go beyond MCQs. Practice at three difficulty levels with instant feedback, solutions, and an AI coach to clear every doubt.
Start PractisingSparkEd Maths offers free MCQ tests for Class 1-10 across 7 education boards. All questions are aligned to the 2025-26 syllabus with step-by-step solutions and AI-powered doubt clearing.